Józef Matusz ,,Lont’’ z żoną Ireną Kopeć łączniczką oddziału.

Porucznik, twórca i pierwszy dowódca oddziału zbrojnego WiN Obwód Łuków.

W wielu dotychczasowych opracowaniach biograficznych tworzonych na podstawie dokumentów wytworzonych przez UB mylony z Romanem Dawickim, stąd też bardzo trudno oddzielić elementy biografii Dawickiego i Matusza. Urodził się w 1922 roku w Żółkwi koło Stanisławowa. W styczniu 1945 roku dowodził akcją uwolnienia z więzienia na Zamku w Lublinie 10 wyższych oficerów z Okręgu Lublin AK. Następnie przez kontakty z oddziałem ,,Uskoka’’ przedostał się do Łukowa. Zgodnie z relacją córki, por. Józef Matusz przybył do Łukowa wraz z 27 Wołyńską Dywizją AK. W 1946 roku na rozkaz kpt. Stefana Lemieszka komendanta WiN Obwodu Łuków stworzył oddział zbrojny liczący osiemnaście osób, który funkcjonował początkowo w ramach struktur terenowych WiN przejętych po Armii Krajowej. 24 stycznia 1946 roku żołnierze ,,Lonta’’, oddział dowodzony przez Juliana Wocha ,,Białego’’ dokonał odbicia grupy 27 więźniów przetrzymywanych przez UB w więzieniu przy dzisiejszej ulicy 11 listopada w Łukowie. W wyniku akcji żołnierze WiN nie ponieśli strat. W 1947 roku Lont rozkazał wszystkim swoim żołnierzom ujawnić się przed UB a sam wraz ze swoim zastępcą por. Jerzym Wadasem ,,Kwiek’’ podjął nieudaną próbę przedostania się do strefy amerykańskiej w RFN. Po przekroczeniu granicy zostali zatrzymani przez czerwonoarmistów i odesłani konwojem do Polski. Udało im się zbiec i powrócić do Łukowa w grudniu 1947 roku. Pod koniec 1947 roku pomimo wcześniejszego ujawnienia, w podziemiu pozostawała ponownie grupa żołnierzy ,,Lonta’’, który podporządkował ich sobie oraz wszystkie inne lokalne grupy partyzanckie. Od tego czasu, na nowo zawiązany oddział organizował również akcje w powiecie radzyńskim oraz w południowej części powiatu siedleckiego. Porucznik Józef Marusz zmarł w wyniku choroby 11 grudnia 1951 roku, jest pochowany na cmentarzu w Radoryżu. Przed śmiercią dowodzenie oddziałem powierzył chorążemu Antoniemu Dołędze ps. ,,Znicz'', ,,Kulawy Antek''.
(na podstawie Jarosław Kopiński ,,Konspiracja akowska i poakowska na terenie Inspektoratu Rejonowego Radzyń Podlaski w latach 1944 – 1956 oraz relacji Anny Wiejak)

SZŻ AK Koło w Łukowie
SZŻ AK Koło w Trzebieszowie





Wójt Gminy Trzebieszów



Strona utworzona w ramach projektu
Upamiętnienie Pamięci
Żołnierzy Wyklętych
i Żołnierzy AKWIN

Obwód Łuków
w powiecie Łukowskim

sfinansowana przez:


i

Gminę Trzebieszów